سبد خريد شما : 0
?>

گفتگو با مدیر نوین کتاب گویا در روزنامه جام جم

افزایش گرایش به کتاب های روان شناسی صوتی، نشان از تغییر ذائقه مخاطب در بحران هاست

جامعه بحران زده، ادبیات را انتخاب نکرد

فاطمه محمدی از سال ۸۶ موسسه نوین کتاب گویا را تاسیس کرد تا به شکل تخصصی اولین گام های مهم در تولید کتاب صوتی را بردارد. از آن سال تاکنون بیش از هزار عنوان کتاب در این موسسه منتشر شده و بسیاری از گویندگان و آهنگسازان معتبر برای تولید آثار حرفه ای تلاش کرده اند. برای بررسی تاثیر کرونا بر افزایش فروش کتاب صوتی به سراغ او رفتیم تا بدانیم که چرا میل به شنیدن در ما افزایش یافته و چرا گرایش به کتاب های روان شناسی در این مدت بیشتر شده است.
 می گویند در دوران کرونا و خانه نشینی ها میل به شنیدن، چه در کتاب صوتی و چه پادکست، زیاد شد. آیا این ادعا درست است؟

پیشرفت تکنولوژی و در دسترس قرار گرفتن ابزارهای شنیداری، مثل گوشی های همراه و تبلت، و همین طور فراگیر شدن اینترنت و بسترهای عرضه دیجیتال محصولاتی مانند کتاب گویا، در واقع کتاب صوتی در جیب و کیف هر کسی ورود پیدا کرده است. حالا این امکان وجود دارد و به نسبت سال های اندکی که از شروع جدی فرآیند تولید کتاب گویا می گذرد، تعداد و تنوع قابل قبولی از کتاب های گویا در دسترس هستند. اما فراگیری کرونا، شرایطی را ایجاد کرد که انجام بسیاری از فعالیت ها امکان پذیر نبود و خیلی از آدم ها، به ویژه آنها که عادت ندارند وقت شان را به بطالت بگذرانند، شنیدن کتاب را برای گذران وقت و یادگیری انتخاب کرده اند. طبیعی است که در دوران کرونا، مشتاقان کتاب گویا نسبت به قبل، بسیار بیشتر شد و حتی خیلی از افراد در همین دوره کرونا با کتاب گویا آشنا شدند.

 به نظرتان چرا میل به شنیدن در ما زیاد شده است؟ چون مثلا استقبال از اپلیکیشن هایی مثل کلاب هاوس هم خیلی زیاد بود. ظاهرا اتفاقی در ما انسان های این قرن در حال رخ دادن است که میل به شنیدن داریم.

شاید دلیل اصلی آن، فراگیر شدن ابزارهای شنیداری- اعم از سخت افزاری و نرم افزاری- باشد. اما در پاسخ اشاره شما به کلاب هاوس، چیزی که به نظر من می رسد، این است که جامعه ما از کمبود گفت و گو در رنج است و در شرایطی که فضاهای مناسب برای شکل گرفتن گفتمان روز به روز کمتر شده، ناگزیر یک فضای مجازی مانند کلاب هاوس می تواند برای انسان امروزی یک موهبت باشد، با حاشیه امن قابل توجه. راحتی حضور در جمع افرادی که بنا به مقتضیات زیرساخت، براساس سلایق مشابه کنار هم گرد آمده اند، موقعیت جذاب و خوشایندی است که آدم ها را به خود جلب می کند.

 در نوین کتاب گویا، میزان استقبال مخاطب ها از کتاب صوتی در این روزهای کرونایی چقدر افزایش یافت؟

در دوره هایی، این استقبال بیش از سه چهار برابر شد، اما حالا که کمی به روال تثبیت شده رسیده، تقریبا دو برابر قبل است.

 آمارها نشان می دهد گرایش های مخاطبان در ایام کرونا متفاوت با قبل بود. مثلا استقبال از کتاب های روان شناسی و خودشناسی افزایش یافت. آیا شما هم در نوین کتاب چنین تغییر گرایشی را تجربه کردید؟

بله، همین طور است. متاسفانه یا خوشبختانه اش را به مخاطبان واگذار می کنم. اما شاید احساس نیاز به این آثار بیشتر شده یا شرایط جامعه، افراد را به سمت این باور سوق داده که ادبیات به درد جامعه بحران زده نمی خورد و متعلق به دوران شکم سیری و رفاه است.

 کتاب های صوتی مثل کتاب های چاپی گاهی باکیفیت اند و گاهی استانداردهای لازم را ندارند. اما به نظر می رسد این اطلاع رسانی ها کامل نبوده. ما برای خرید یک کتاب صوتی به چه ویژگی هایی باید توجه کنیم؟

عنوان خوب، نویسنده و مترجم خوب، ناشر خوب، راوی خوب و تدوین خوب. این موارد هستند که کیفیت یک اثر شنیداری را تعیین می کنند.

 با وجود افزایش علاقه به کتاب صوتی، چرا هیچ جشنواره تخصصی در زمینه ارزیابی و معرفی بهترین های این حوزه شکل نگرفته است؟

ببینید، با وجود این که سال هاست کتاب گویا در ایران تولید و منتشر می شود، اما تنها در سه چهار سال اخیر بوده که کتاب گویا تا حدودی جایگاه خود را پیدا کرده و مسیر درست را پیش گرفته است. اما متاسفانه، تولید و انتشار کتاب گویا هم مثل خیلی چیزهای دیگر، زیر نظر و وابسته به نهادهای دولتی و حکومتی است و تشکیل صنف و سندیکا برای چنین مواردی، کار ساده ای نیست. بنابراین وقتی از یک سمت، اراده ای از طرف متولیان برای شکل گیری چنین جشنواره هایی وجود ندارد – جشنواره هایی که در دنیا پیشینه های چندین دهه دارند – و از سمت دیگر بخش های خصوصی هم امکان چندانی برای راه اندازی این جشنواره ها ندارند، اوضاع چنین خواهد بود. با این حال ظهور چنین جشنواره هایی در آینده نه چندان دور، نه تنها محتمل که ضروری به نظر می رسد.