«مادرم، در آن خانه، به هر طرف که رومی‌کند عکسی از پدرم می‌بیند. آخرین و رسمی‌ترین عکس، از او با اونیفرمش، روی پارچه دست‌دوزی‌شده‌ای است که روی جعبه چرخ خیاطی، مقابل پنجره شاه‌نشین اتاق غذاخوری، پهن شده.»

متن بالا، بخشی از داستان کوتاه «رؤیای مادرم» از مجموعه داستان «رؤیای مادرم» است. کتاب صوتی «رؤیای مادرم» نوشته آلیس مونرو و ترجمه ترانه علیدوستی است، که نسخه صوتی آن را با صدای عاطفه رضوی می‌شنوید. «رؤیای مادرم» برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۳ شده است. از این کتاب در نوزدهمین دوره جایزه کتاب فصل، سال 1390، تقدیرشده و برنده جایزه پنجمین دوره جایزه ادبی پروین اعتصامی در سال 1391 است.

مجموعه «رؤیای مادرم» شامل پنج داستان است که از سه مجموعه متفاوت انتخاب شده است. داستان‌های «نفرت، دوستی، خواستگاری، عشق، ازدواج»، «کوئینی»، «تیر و ستون» از مجموعه «نفرت، دوستی، خواستگاری، ازدواج» انتخاب شده‌اند. «رؤیای مادرم» داستانی است از مجموعه «عشق یک زن خوب» که در سال ۱۹۹۸ به چاپ رسیده و داستان‌ «صورت» انتخابی است از مجموعه «خوشبختی زیادی».

داستان کوتاه «رؤیای مادرم» از زبان نوزادی نوشته شده که داستانش را وقتی هنوز درون شکم مادر است شروع می‌کند و آن را تا بزرگسالی ادامه می‌دهد. شیوه روایتِ این نوزاد غیرخطی و شکسته است. داستان زنی آبستن که همسرش را از دست داده و به درخواست خواهرانِ همسر مرحومش به شهر و خانه مادری همسرش، جرج، می‌رود، تا در مراسم بزرگداشت او، که در جنگ کشته شده، شرکت کند و از آن پس با خانواده همسرش زندگی کند.

داستان کوتاه دیگر این مجموعه، «صورت»، داستان پسری است که با ماه‌گرفتگی روی صورتش به دنیا می‌آید. پدر اما با این قضیه کنار نمی‌آید و با اکراه فرزندش را می‌‌پذیرد. کودک بزرگ‌تر می‌شود و چون شاهدی همه اتفاق‌های اطرافش را بیان می‌کند؛ ما داستان را از زبان این کودک می‌شنویم که از پدرش می‌گوید، مردی که در ابتدا بی‌سواد است و کارخانه دستکش‌دوزی دارد و بعد از ورشکستگی وارد کار بیمه می‌شود و ما شاهد فراز و فرودهای زندگی او خواهیم بود.

در داستان «کوئینی» رابطه‌ها تیره و تار است، تاریکی عجیبی که سایه پررنگی بر کلیت ماجرای این داستان از خود به جا گذاشته است. این داستان را نمی‌توان توصیف کرد، باید بشنوید آن را.

داستان «تیر و ستون» دقیق و موشکافانه و با جزئیات بسیار نوشته شده است. داستان از زاویه‌ سوم‌شخص نوشته شده و درباره‌ پسری جوان است که به‌تازگی مادر خود را از دست داده و با افسردگی درگیر شده، تا روزی که استاد سابق ریاضی‌اش او را در فروشگاه می‌بیند و ممکن است روند کلی داستان را تغییر دهد.

در داستان «نفرت، دوستی، خواستگاری، عشق، ازدواج» شاید پای خانواده‌ای در میان باشد؛ اما این‌بار صحبت از خانواده‌ای است که دیگر نیست و وجود ندارد. قضیه از این قرار است که روزی جوهانا به ایستگاه راه‌آهن می‌رود، تا مقداری اثاث منزل را به شهر دیگری منتقل کند، چرا و چطور و چگونه‌اش را واگذار کنید به شنیدن داستان.

مرگ یکی از مفاهیم محوری در داستان‌های مجموعه «رؤیای مادرم» است، که می‌توان سایه‌ آن را در بیشتر داستان‌های این مجموعه دید. شاید بتوان گفت که این نیز برگرفته از زیست نویسنده‌ای است که دارد دغدغه‌هایش را در داستان می‌چکاند. خیلی‌ها معتقدند که پدر داستان «صورت» شباهت‌های بسیار با پدر مونرو، نویسنده کتاب «رؤیای مادرم»‌، دارد. مونرو در داستان‌هایش ردی از زندگی شخصی‌اش می‌گذارد و همین سبک نوشتاری اوست که باعث می‌شود خیلی‌ها انعکاسی از شخصیت پدر او را در این داستان ببینند. همانند داستان «رؤیای مادرم» که در آن نیز پدر راوی می‌میرد و باز ردی از پدر مونرو بر کلمات داستان به جا می‌ماند.

آلیس مونرو ۱۰ ژوئیه ۱۹۳۱، در حومه وینگهام، در اونتاریو به دنیا آمد؛ این ده و مناطق اطرافش نقش بسیاری در نوشته‌های او دارد. خود او در این باره می‌گوید:

«من سرمست این چشم‌اندازم، این زمین‌های اکثراً صاف، باتلاق‌ها، جنگل‌های چوب سخت، این آب‌وهوای قاره‌ای و زمستان‌های دست ودلباز. در کنار خانه‌های خشتی، اصطبل‌های در حال ویرانی، مزرعه‌های فصلی که استخر و طیاره دارند، پارکینگ‌های ماشین‌های سنگین، کلیساهای قدیمی دلگیر، فروشگاه‌های وال مارت، و کانیدین تایر، خودم را در خانه‌ام حس می‌کنم. زبان اینجا را می‌فهمم.»

او همچنین درباره‌ شیوه زندگی‌ای که در آن بزرگ شده بود، گفته است:

«من درواقع در قرن نوزدهم بزرگ شده‌ام. شکل زندگی‌ها و ارزش‌هایشان خیلی قرن نوزدهمی بود و مدت‌ها دستخوش تغییری نشده بود. بنابراین نوعی ثبات در آن زندگی وجود داشت، و چیزهایی که یک نویسنده به‌راحتی می‌توانست دست‌آویز قرار دهد.»

مونرو مدت‌ها با چخوف، تولستوی، گی دو موپاسان و فلوبر مقایسه می‌شد. آکادمی سوئد مونرو را استاد داستان کوتاه معاصر توصیف کرده است. بسیاری آلیس مونرو را یکی از توانمندترین نویسندگان داستان کوتاه امروز می‌دانند. عده‌ای بر این عقیده‌اند که مونرو جامعه کتابخوان آمریکای شمالی را با داستان کوتاه آشتی داده‌ است. البته خودش می‌گوید هرگز قصد نداشته صرفاً نویسنده داستان کوتاه باشد؛ فکر می‌کرده مثل همه رمان خواهد نوشت؛ ولی حالا دیگر می‌داند نگاهش از نوشتن رمان دور است. دوست دارد پایان داستان را در ذهنش تصور کند و اصلاً نمی‌داند نویسنده‌ها چطور روی پروژه‌های طولانی مثل رمان با پایان باز کار می‌کنند.

ترانه علیدوستی مترجم کتاب «رؤیای مادرم» است. این بازیگر ایرانی در فیلم‌های فیلم‌سازان برجسته‌ای چون رسول صدرعاملی، واروژ کریم‌مسیحی و اصغر فرهادی بازی کرده و جوایز گوناگونی از جمله جایزه بهترین بازیگر زن از جشنواره فیلم لوکارنو سوئیس و سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فیلم فجر را دریافت کرده‌ است. او در جشنواره‌های فیلم وزول فرانسه ۲۰۱۴ و فیلم هانوی ویتنام ۲۰۱۲، عضو هیئت داوران بوده. علیدوستی در سال ۱۳۸۰ در اولین تجربه سینمایی خود برای فیلم «من، ترانه ۱۵ سال دارم» برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن از جشنواره فیلم فجر شد.

عاطفه رضوی، روایت‌گر کتاب «رؤیای مادرم»‌ هنرپیشه و چهره‌پرداز ایرانی است. رضوی برنده تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول زن از دومین جشن خانه سینما برای بازی در فیلم «نجات‌یافتگان» است. او با کارگردانانی چون رخشان بنی‌اعتماد، رسول ملاقلی‌پور، کیانوش عیاری، سیروس الوند و… همکاری داشته است. و چندین تجربه کتابخوانی، موجب شده که او با لحنی مناسب و متناسب با محتوای این اثرِ مونرو، موقعیت شخصیت‌ها و احساساتشان را به درستی نشان دهد.

در کتاب صوتی «رؤیای مادرم» همنشینی هنر این هنرمندان در کنار یکدیگر اثری به یاد ماندنی و جذاب را خلق کرده است. شنیدن این اثر را به همه دوستداران هنر و ادبیات پیشنهاد می‌کنیم.

ترتیب فایل‌هایی که در این کتاب با صدای زیبای عاطفه رضوی می‌شنوید از این قرار است:

داستان اول: رؤیای مادرم

داستان دوم: صورت

داستان سوم: کوئینی

داستان چهارم: تیر و ستون

داستان پنجم: نفرت، دوستی، خواستگاری، عشق، ازدواج